Luizen, luizen en nog eens luizen. Bloedluizen kennen mensen helaas best goed. Dit omdat ze wel eens met deze vervelende parasieten te maken kregen. Maar er zijn nog veel andere luizen. Zoals ook de veerluis. Veerluizen worden nogal vaak verward met bloedluizen. Ook worden ze nog wel eens onderschat.

Het grootste verschil tussen de 2 parasieten is dat je de veerluizen veel sneller kunt spotten in de veren van de kippen en deze ook echt best groter zijn. Veerluizen houden zich graag op rond de poep en onder de oksel van de kip.

In sommige gevallen heeft de kip zoveel luizen in verschillende stadia ( eitjes, neten …) dat je aan de basis van de veren een samenklitting kan zien. Zakjes vol eitjes. Deze kan je uiteraard snel met een schaar wegknippen maar dat geeft al een indicatie hoe ernstig de situatie is.

En zeg je nu: Neen mijn kippen eten nog goed en zijn dik oké… Dan moet je zeker verder lezen.

Hoe kan je het herkennen?

De meeste parasieten, zoals luizen, zijn met het blote oog te zien op het lichaam van de kip. Neten en volwassen luizen zitten vooral aan de schachten van pluimen en rond de cloaca van de kip. Maar zelfs zonder dat je de beestjes hebt opgemerkt zal je problemen en gedragsveranderingen opmerken bij je kippen.

De vaakst voorkomende symptomen van luizen bij kippen:

1. Zichtbare luizen rond de veren : luizen zijn kleine bruine of grijze beestjes die op de veren van de kip kruipen. Meestal te zien rond de schacht en poep
2. Grijze massa rond de basis van de veren, de veren vaak aan elkaar geklit.
3. Overmatig veren gladstrijken: Kippen strijken hun veren glad door met hun snavel over hun verenkleed te gaan. Overmatig gladstrijken kan een indicatie zijn van luizen.
4. Verminderde eierproductie : Luizenplagen kunnen stress veroorzaken, waardoor de eierproductie afneemt.
5. Gewichtsverlies : Als gevolg van verminderde eetlust en verhoogde stress.
6. Bloedarmoede : Luizen voeden zich met het bloed van kippen, wat kan leiden tot bloedarmoede.
7. Rode huid : Luizen kunnen irritatie en ontsteking van de huid veroorzaken, wat leidt tot roodheid en pijn.
8. Verenverlies : Luizen kunnen verenverlies veroorzaken, omdat kippen zichzelf overmatig poetsen om het ongedierte te verwijderen.
9. Verhoogde mortaliteit : In ernstige gevallen kan een luizenplaag sterfte veroorzaken.

In de praktijk is het zo dat puntje 4: verminderde eileg het eerste opvalt. En dan komen de telefoontjes… ” Meneer, mijn kip legt geen eitjes meer, maar ze is niet ziek want ze eet zoveel”. Is het de rui of gewoon een slechte kip?

De kippen eten nog normaal ( of zelfs meer) maar hun voedingswaarden gaan niet voldoende naar hun eigen systeem. Doordat ze nog voldoende eten, gaan de baasjes ook niks vermoeden en de kip niet opnemen iof verder onderzoeken. Door de kip te weinig eens grondig te bekijken kan je ook punt 5 – 8 niet vaststellen ( gewichtverlies, bloedarmoede, rode huid, verenverlies) Evenals puntje 1 en 2 .

Vaak hebben de baasjes aan het hok gezien dat er geen bloedluis is ( want dat hadden ze deze zomer en dat is het zeker niet ) met als gevolg dat het wel aan de kip moet liggen. Men gaat ook niet meer verder denken aan de piste van de veerluis..

Feit is ook dat er nu ook onderzoeken konden aantonen dat veerluizen gek zijn op de zwakke kippen. M.A.W. kippen die deze zomer bloedluizen hadden, hebben een verhoogd risico op veerluis. En daar heb je Murphy weer..

Het eerste wat ik dan doe als zo een kip bij ons komt is de mensen de poep van de kip tonen en binnen de minuut zie je ontelbare luizen en neten en daar schrikken de baasjes toch van.. Vaak hebben de mensen het al door omdat ze de kip moesten vangen en opnemen om naar hier te komen…

Veerluis voorkomen?:

1. Inspecteer je kippen regelmatig op luizen: vooral als je merkt dat ze krabben en veren verliezen. Neem ze regelmatig op, en controleer de warme zones.
2. Weeg je kippen regelmatig. Gewichtsverlies is een eerste indicatie.
3. Houd kippenhok en ren schoon en droog: Luizen gedijen goed in vuile en vochtige omgevingen, dus het is belangrijk om de leefomgeving van kippen schoon en droog te houden.
4. Gebruik luizenbestrijdingsproducten: Er zijn verschillende producten beschikbaar die luizen bij kippen kunnen bestrijden, zoals poeders en sprays. 
5. Isoleer geïnfecteerde kippen: Als je veerluis op een kip aantreft, is het belangrijk om deze te isoleren van de rest om verspreiding te voorkomen. 
6. Behandel de hele toom: als je veerluis aantreft bij één kip, is de hele toom waarschijnlijk aangetast. Behandel daarom alle kippen, niet alleen de kippen die symptomen vertonen. 
7. Gebruik natuurlijke remedies: sommige natuurlijke remedies, zoals kruidendrinkmix en diatomeeënaarde, kunnen worden gebruikt om luizen bij kippen te voorkomen. 
8. Zorg voor een goede hygiëne: Reinig en ontsmet regelmatig het hok, inclusief legnesten, stokken en voerbakken, om verspreiding van luizen te voorkomen. Dit kan het best met een goede schuimreinger.

Wat kan je doen om te behandelen?

Veerluis bestrijden kan een proces zijn dat enkele dagen tot weken kan duren. Maar het is belangrijk om onmiddellijk aan de slag te gaan en het probleem niet te laten verergeren. Door alvast eerste hulp aan je kip te verlenen, kan je de overlast en het ongemak aanzienlijk verminderen. 

Onderstaande methoden hebben bij ons de beste werking:

1. Veerluisspray: deze spray is een zeer effectief geneesmiddel tegen veerluis. Gebruik deze ook op de zitstokken en slaapplaats. Het beste is om de kippen te behandelen in de avond. Dan kan je ze best nemen en zie je de plek waar ze slapen. Deze zone kan je dan mee behandelen.
2. Gebruik van kalk of poeders: Producte zoals witkalk zijn effectief om luizen en ander ongedierte tegen te gaan. Het droogt het hout en hok uit, wat het moeilijker maakt om te overleven als parasiet.
3. Zorg voor een zandbad. Laat je kippen badderen in hof ter speye badzand. Dit badderen zorgt voor een betere veerconditie maar gaat ook de luizen verdelgen.
4. Gebruik het badzand om het hok te behandelen. Het badzand kan ook aangebracht worden op het hok als poeder. Het schaadt de luizen die in contact komen met dit poeder.
5. Gebruik een schuimreiniger om je hok met regelmaat te ontsmetten.
6. Geef je kippen extra vitamines om aan te sterken. In extreme gevallen, gebruik “condiplus” om de eetluist en de groei van veren weer aan te wakkeren.